Pożar to jedno z najgroźniejszych i najbardziej niebezpiecznych zagrożeń, z jakimi może zetknąć się człowiek. Występuje nagle, rozprzestrzenia się bardzo szybko i może prowadzić do ogromnych strat materialnych oraz zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Dlatego niezwykle ważne jest poznanie zasad powstawania pożarów, sposobów ich gaszenia oraz rodzajów sprzętu, który można wykorzystać do ich opanowania.
1. Co to jest pożar?
Pożar to niekontrolowany proces spalania, który rozprzestrzenia się w czasie i przestrzeni, zagrażając życiu ludzi, mieniu lub środowisku.
Aby doszło do pożaru, muszą wystąpić jednocześnie trzy czynniki, tzw. trójkąt ognia:
-
paliwo (materiał, który może się zapalić),
-
tlen (z powietrza lub innego źródła utleniacza),
-
źródło ciepła (np. iskra, płomień, tarcie, prąd elektryczny).
Usunięcie choćby jednego z tych elementów powoduje przerwanie procesu spalania i ugaszenie ognia.
2. Przyczyny pożarów
Najczęstsze przyczyny powstawania pożarów to:
-
nieostrożność człowieka (pozostawienie otwartego ognia, papierosów, świec),
-
wadliwe instalacje elektryczne, przeciążenie gniazdek, zwarcia,
-
nieprawidłowe użytkowanie urządzeń grzewczych,
-
samozapłon substancji łatwopalnych,
-
iskry spawalnicze, prace remontowe,
-
umyślne podpalenia.
3. Klasy pożarów
Ze względu na rodzaj palącego się materiału pożary dzieli się na klasy:
| Klasa pożaru | Rodzaj palącego się materiału | Przykłady |
|---|---|---|
| A | Ciała stałe pochodzenia organicznego | drewno, papier, tkaniny |
| B | Ciecze i ciała stałe topiące się | benzyna, olej, farby |
| C | Gazy | propan-butan, metan, acetylen |
| D | Metale | magnez, sód, glin |
| F | Tłuszcze i oleje spożywcze | pożary w kuchniach, restauracjach |
| E (nieoficjalna) | Urządzenia pod napięciem elektrycznym | instalacje, silniki, komputery |
4. Podręczny sprzęt gaśniczy
Podręczny sprzęt gaśniczy służy do gaszenia pożarów w ich początkowej fazie. Znajduje się w miejscach publicznych, zakładach pracy, szkołach, pojazdach i budynkach mieszkalnych.
a) Gaśnice
To najpowszechniejszy sprzęt gaśniczy. Każda gaśnica jest oznaczona literami określającymi klasy pożarów, do których może być stosowana.
Rodzaje gaśnic:
-
Gaśnice proszkowe (GP) – gaszą pożary klasy A, B, C, a także urządzenia pod napięciem; stosowane najczęściej w szkołach, biurach, samochodach.
-
Gaśnice śniegowe (GS) – zawierają dwutlenek węgla (CO₂); stosowane przy pożarach urządzeń elektrycznych i cieczy palnych (klasy B, E).
-
Gaśnice pianowe (GW, GPW) – tworzą pianę, która odcina dostęp tlenu; przeznaczone do pożarów cieczy i ciał stałych (A, B).
-
Gaśnice wodne (GWG) – ekologiczne, skuteczne przy pożarach klasy A.
-
Gaśnice halonowe (obecnie zakazane ze względu na szkodliwość dla środowiska).
Sposób użycia gaśnicy:
-
Zerwij plombę zabezpieczającą.
-
Wyciągnij zawleczkę.
-
Skieruj wylot dyszy w kierunku ognia.
-
Naciśnij dźwignię i prowadź strumień od dołu ku górze, od strony nieobjętej płomieniem.
b) Hydranty wewnętrzne
Są to stałe urządzenia z wodą pod ciśnieniem, znajdujące się w budynkach publicznych i przemysłowych. Umożliwiają szybkie podłączenie węża i gaszenie pożaru jeszcze przed przybyciem straży pożarnej.
c) Koce gaśnicze
Koc gaśniczy wykonany jest z tkaniny niepalnej (najczęściej z włókna szklanego). Używa się go do gaszenia małych pożarów, np. odzieży, garnków z tłuszczem czy niewielkich urządzeń. Działa przez odcięcie dopływu tlenu do ognia.
5. Zasady postępowania w razie pożaru
-
Zachowaj spokój i nie panikuj.
-
Powiadom służby ratunkowe – numer alarmowy 112 lub 998.
-
Ostrzeż inne osoby i przeprowadź ewakuację zgodnie z wyznaczonymi drogami.
-
Nie używaj wind!
-
Jeśli możesz, odetnij źródło ognia (np. prąd, gaz).
-
Użyj gaśnicy lub koca gaśniczego, jeśli jest to bezpieczne.
-
Nie wracaj do płonącego pomieszczenia!
6. Podsumowanie
Pożary stanowią realne zagrożenie dla życia i mienia, ale ich skutki można ograniczyć dzięki wiedzy, czujności i właściwemu wyposażeniu. Znajomość rodzajów pożarów i umiejętność korzystania z podręcznego sprzętu gaśniczego może uratować życie.
Każdy z nas powinien wiedzieć, gdzie znajduje się najbliższa gaśnica, jak jej użyć, oraz jak postępować w sytuacji pożaru.
Was this helpful?
0 / 0