Wstęp
Utrata przytomności to stan zagrożenia zdrowia, a niekiedy także życia człowieka. Osoba nieprzytomna nie reaguje na bodźce zewnętrzne, nie odpowiada na pytania i nie kontroluje własnego ciała. Prawidłowa i szybka reakcja świadka zdarzenia może uratować życie poszkodowanemu. Dlatego znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej jest jednym z podstawowych elementów edukacji dla bezpieczeństwa.
Czym jest nieprzytomność?
Nieprzytomność to stan, w którym:
-
poszkodowany nie reaguje na głos i dotyk,
-
nie ma kontaktu logicznego z otoczeniem,
-
może, ale nie musi oddychać prawidłowo.
Przyczynami nieprzytomności mogą być m.in.:
-
omdlenie,
-
uraz głowy,
-
udar mózgu,
-
zawał serca,
-
zatrucie (alkohol, leki, substancje chemiczne),
-
niedotlenienie,
-
porażenie prądem.
Zasada własnego bezpieczeństwa
Zanim udzielimy pomocy, należy zadbać o własne bezpieczeństwo:
-
sprawdzić, czy miejsce zdarzenia nie stwarza zagrożenia (ruch uliczny, prąd, gaz, ogień),
-
w razie potrzeby zabezpieczyć miejsce zdarzenia,
-
nie narażać siebie na niebezpieczeństwo.
Ocena przytomności poszkodowanego
-
Podejdź do poszkodowanego.
-
Głośno zapytaj:
„Czy mnie słyszysz?” -
Delikatnie potrząśnij za ramiona.
Brak reakcji oznacza, że osoba jest nieprzytomna.
Wezwanie pomocy
Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny:
-
zawołaj o pomoc osoby znajdujące się w pobliżu,
-
zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub poleć to konkretnej osobie (np. „Ty w czerwonej kurtce – dzwoń na 112”).
Podczas rozmowy z dyspozytorem:
-
podaj miejsce zdarzenia,
-
opisz sytuację,
-
odpowiedz na pytania,
-
nie rozłączaj się bez polecenia.
Sprawdzenie oddechu
-
Udrożnij drogi oddechowe:
-
odchyl głowę do tyłu,
-
unieś żuchwę.
-
-
Przez 10 sekund:
-
patrz – czy klatka piersiowa się unosi,
-
słuchaj – czy słychać oddech,
-
czuj – czy czujesz powiew powietrza.
-
Postępowanie w zależności od oddechu
1. Poszkodowany oddycha
Jeśli osoba:
-
jest nieprzytomna,
-
oddycha prawidłowo,
➡ ułóż ją w pozycji bocznej bezpiecznej.

Pozycja boczna bezpieczna:
-
zapobiega zadławieniu,
-
chroni drogi oddechowe,
-
umożliwia swobodne oddychanie.
Należy:
-
kontrolować oddech do czasu przyjazdu służb ratunkowych,
-
chronić poszkodowanego przed wychłodzeniem (np. kocem).
2. Poszkodowany nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo
Jeśli:
-
brak oddechu,
-
występują pojedyncze, nieregularne westchnięcia,
➡ rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).
RKO u osoby dorosłej:
-
30 uciśnięć klatki piersiowej,
-
2 oddechy ratownicze,
-
tempo: 100–120 uciśnięć na minutę,
-
ucisk na środku klatki piersiowej.
Jeśli dostępny jest AED (Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny):
-
włącz urządzenie,
-
postępuj zgodnie z poleceniami głosowymi.
Czego NIE wolno robić?
-
nie podawać jedzenia ani picia,
-
nie zostawiać poszkodowanego samego,
-
nie próbować sadzać ani podnosić osoby nieprzytomnej,
-
nie wstrząsać gwałtownie poszkodowanym.
Znaczenie szybkiej reakcji
Brak tlenu do mózgu przez:
-
3–4 minuty – powoduje nieodwracalne uszkodzenia,
-
5 minut i więcej – może prowadzić do śmierci.
Dlatego:
szybka ocena stanu poszkodowanego i podjęcie właściwych działań ratuje życie.

Podsumowanie
Pomoc osobie nieprzytomnej wymaga:
-
opanowania,
-
znajomości podstawowych zasad pierwszej pomocy,
-
szybkiego działania.
Każdy świadek zdarzenia ma obowiązek udzielenia pomocy w miarę swoich możliwości. Wiedza zdobyta na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa może okazać się kluczowa w sytuacji zagrożenia życia.
Dodatkowe materiały: link
Prezentacja z zakresu podstaw pierwszej pomocy: plik
Was this helpful?
0 / 0